Stevia Extract is gemaakt van de bladeren van de plant Stevia Rebaudiana. Je zou dus zeggen dat deze natuurlijke zoetstof ook biologisch geteeld kan zijn. Toch is dat niet zo. Naturaplaza legt hieronder uit hoe dat zit.
Read more »Wat is stevia?
Stevia is een natuurlijke zoetstof gewonnen uit de bladeren van de plant Stevia rebaudiana, oorspronkelijk uit Paraguay en Brazilië. De zoete stoffen in het blad, de zogenoemde steviolglycosiden, zijn tot honderden keren zoeter dan gewone suiker en bevatten geen calorieën. Daardoor wordt stevia gebruikt als suikervervanger in dranken, gerechten en bewerkte voeding.
Op deze pagina leggen we uit waar stevia vandaan komt, hoe het wordt gemaakt, hoe het smaakt en welke vormen er bestaan. Voor elk onderwerp linken we naar het bijbehorende verdiepingsartikel.
Waar komt stevia vandaan?
De steviaplant, ook wel honingkruid genoemd, wordt al eeuwen door inheemse volken in Zuid-Amerika gebruikt om thee en traditionele dranken te zoeten. Pas in 2011 werd het werkzame extract, steviolglycoside, door de Europese Commissie toegelaten als voedingsadditief onder E-nummer E960. Sindsdien is stevia in de EU verkrijgbaar als zoetstof.
Meer over de plant, de soortnaam Stevia rebaudiana Bertoni en de gebruikte terminologie lees je in: Stevia plant en terminologie . Voor de bredere context van hoe stevia op de Europese markt kwam: Geschiedenis van kunstmatige zoetstoffen .
Hoe wordt stevia gemaakt?
De zoete stoffen zitten alleen in de groene blaadjes van de plant. Die worden gedroogd, gemalen en in heet water geweekt. Daarna wordt de oplossing gefilterd en gedroogd tot een wit kristallijn poeder overblijft: het pure stevia-extract.
De twee belangrijkste stoffen die uit dit proces komen zijn stevioside en rebaudioside A (RebA). Beide vallen onder de noemer steviolglycosiden en zijn verantwoordelijk voor de zoete smaak. Het percentage op een verpakking, bijvoorbeeld RebA 60% of RebA 97%, zegt iets over de zuiverheid van het extract.
Een diepgaande uitleg over E960, de Europese toelating en hoe stevia in voedingsmiddelen wordt verwerkt: Steviolglycosiden E960 .
Hoe smaakt stevia?
Stevia is heel zoet, maar smaakt anders dan suiker. Veel mensen ervaren bij hogere doseringen een lichte, dropachtige bittere nasmaak. Dat komt door specifieke bittersmaakreceptoren op de tong die op steviolglycosiden reageren. Hoe zuiverder het extract en hoe hoger het RebA-percentage, hoe minder bitter de smaak doorgaans wordt ervaren.
Wie van suiker overstapt op stevia heeft meestal een gewenningsperiode nodig. Het smaakprofiel is simpelweg anders, niet slechter.
Het complete verhaal over smaak, nasmaak en waarom mensen stevia verschillend ervaren: Stevia smaak .
Stevia vergeleken met suiker
| Eigenschap | Stevia (extract) | Suiker (sucrose) |
|---|---|---|
| Zoetkracht | 150 – 450× zoeter | 1× (referentie) |
| Calorieën | 0 | ± 4 kcal/g |
| Glycemische index | 0 | 65 |
| Geschikt voor diabetici | Ja | Beperkt |
| Effect op tandglazuur | Neutraal | Schadelijk |
| Bron | Plantextract | Suikerriet / suikerbiet |
Omdat stevia zo geconcentreerd is, vervang je een theelepel suiker doorgaans door slechts een snufje extractpoeder of een paar druppels vloeibare stevia. De exacte verhouding staat altijd op de verpakking van het specifieke product.
Hoe stevia zich verhoudt tot andere veelgebruikte zoetstoffen zoals sucralose en aspartaam: Sucralose en overige zoetstoffen .
Veelgestelde vragen
Antwoorden op de meest gestelde vragen over stevia, RebA, diabetici en bakken.
Is stevia biologisch? ⌄
Nee. De steviaplant kan biologisch geteeld worden, maar tijdens de extractie van steviolglycosiden uit het blad worden oplosmiddelen als ethanol gebruikt. Daardoor mag het eindextract volgens de EU-regels voor biologische landbouw niet het bio-keurmerk dragen.
Is stevia geschikt voor diabetici? ⌄
Steviolglycosiden hebben een glycemische index van 0 en geen meetbare invloed op de bloedsuiker- of insulinespiegel. Daardoor wordt stevia vaak gebruikt als suikeralternatief bij diabetes. Bij twijfel: overleg met een arts of diëtist over de eigen situatie.
Wat is het verschil tussen RebA en stevioside? ⌄
Beide zijn steviolglycosiden uit hetzelfde blad. Stevioside heeft een iets bitterder smaakprofiel en is tot 300× zoeter dan suiker; RebA wordt over het algemeen als minder bitter ervaren en kan tot 450× zoeter zijn. Productverpakkingen vermelden meestal welk percentage RebA aanwezig is.
Kun je met stevia bakken? ⌄
Ja, maar de verhoudingen wijken sterk af van suiker en stevia voegt geen volume of structuur toe. Recepten waarin dat is meegerekend werken het best.
Voorbeelden uit onze keuken: suikervrije cake , appeltaart met stevia en chocopasta zonder suiker .
In welke vormen is stevia verkrijgbaar?
Stevia bestaat in vier hoofdvormen, elk met een eigen toepassing:
- Stevia-extractpoeder - fijn wit kristal, zeer geconcentreerd, ideaal voor bakken en grote hoeveelheden. Verkrijgbaar in verschillende zuiverheidsgraden: RebA60 en RebA97 .
- Vloeibaar stevia-extract - geschikt voor koffie, thee, smoothies en yoghurt; 2 tot 3 druppels staan gelijk aan een theelepel suiker. Stevia-extract vloeibaar
- Stevia-zoetjes (tabletjes) - handig voor onderweg of bij de koffie, met dispenser. Stevia-extract zoetjes RebA60
- Groen steviablad-poeder - gemalen blad, minder bewerkt en daardoor met meer kruidig karakter en een lichte bitterheid; biologisch verkrijgbaar.
Benieuwd welke soort het beste past bij jouw eigen gebruik? Bekijk dan onze stevia categoriepagina.
Verder lezen
- Stevia plant en terminologie - RebA, stevioside, steviol, percentages uitgelegd
- Stevia smaak - waarom stevia bitter kan smaken en wat eraan te doen is
- Steviolglycosiden E960 - Europese toelating en gebruik in voeding
- Waarom stevia niet biologisch is - de regels rondom bio-certificering
- Sucralose en overige zoetstoffen - vergelijking met andere zoetstoffen
- Geschiedenis kunstmatige zoetstoffen - context van de zoetstoffenmarkt
